شكوفايي داعش دراثر اشتباهات امريكا درعراق سايت تلويزيون سي ان ان

باراك اوباما رئيس‌جمهور آمريكا در سخنراني عصر يكشنبه خود در كاخ سفيد استراتژي آمريكا را در جنگ با شبكه دولت اسلامي عراق و شام ”داعش“ مشخص نمود. اوباما گفت ما جنگ خود را عليه بنياد گرايان اسلامي از زماني كه وقايع11سپتامبر اتفاق افتاد، شروع كرديم ولي تعداد تروريستها از آن زمان به بعد به‌طور چشمگيري افزايش يافته و تقريبا نتايج ناخواسته اي بر روي سياستهايي كه ايالات متحده آمريكا دنبال مي‌كند گذاشته است. در حال حاضر، در زماني كه گفتگوها حول نحوه برخورد با شبكه داعش متمركز است و به‌خصوص بعد ازحملات پاريس وحمله سان برناردينو و همزمان با بحثي كه در مورد تعيين كيفيت جبهه هاي جنگي كه آمريكا و هم‌پيمانان او در جريان است ، ارزنده است ‌كه به عواملي كه در رشد ”داعش“ سهيم بودند، نظري بيندازيم. واقعيت اين است كه ما هرگز نمي‌بايستي در سال 2003 به عراق حمله مي‌كرديم ولي نمي‌توانستيم از وقايعي كه بعد از سال 2003 در عراق اتفاق افتاد فرار كنيم و بعد از حمله آمريكا براي ساختن بهتر اين كشور فرصتهاي زيادي ازدست رفت. نابودي كشور (كه در متلاشي كردن نيروهاي مسلح وابسته به بعث و از بين بردن نهادهاي امنيتي اين كشور عينيت مي‌يابد) بدون شك منجر به اين شدكه عراق را تسليم يك جنگ فرقه‌گرايانه كرده و ميداني براي ايجاد هرج و مرج باز شد كه در ظهور شبكه داعش سهيم بود ولي حتي به‌رغم اين اشتباه بزرگي كه ايالات متحده آمريكا مرتكب شد، ايالات متحده از شروع جنگ عراق با ايجاد حاكميت سياسي همه جانبه در عراق از سال 2007تا 2009 به موفقيت هايي دست يافت. و لذا فقط ظرف 6سال تعداد كمي از ما انتظار داشتند كه ”داعش“ از خاكستر القاعده سر بر آورد و قوانين اين شبكه بر يك سوم از خاك اين كشور حاكم شود. و اين بعد از بيرون كشيدن عراق از يك جنگ داخلي بود و اينكه عشاير سني (با كمك نظامي آمريكا) توانستند القاعده را در عراق شكست دهند و خوشبيني ايجاد شد كه اين كشور در مسيردرستي به پيش مي‌رود.

چه اشتباهي صورت گرفت؟ نتايج انتخابات سال 2010 بالا بود و آمارها نسبت به روند سياسي خوش‌بيني ايجاد نمود كه عراق از فرقه‌گرايي كه آنرا به‌طور كامل فاسد كرده بود بيرون خواهد كشيد.”ليست ملي العراقيه“، كه ائتلافي به رهبري اياد علاوي (شيعه) بود شعار ”عراق متعلق به عراقيان است“و شعار بر عليه فرقه‌گرايي سر داد و ازحمايت عراقيان سني وشيعه و اقليتها برخوردار گرديد و در جريان انتخابات اكثر كرسي ها را به‌دست آورد. ولي نخست‌وزير نوري المالكي نتايج انتخابات را رد كرد و به راي‌گيري مجدد فراخوان داد و به محو نظام بعث دعوت نمود كه هدفش كنار گذاشتن كانديداهاي اين ليست بود... و وقتي در اين دور موفق نشد رقابيش را تهديد كرد وبه سيستم قضايي فشار آوردكه كمك كند وي مدت بيشتري در قدرت باقي بماند.

در دولت آمريكا در رابطه با اينكه چه كاري بايد انجام داد، اختلاف وجود داشت و مقامات نظامي كه سالهاي طولاني در كنار ديپلوماتها و تحليل‌گران سياسي متخصص امور خاورميانه كار كرده بودند، جدل مي‌كردند كه ايالات متحده آمريكا بايستي از گروهي كه در انتخابات پيروز شده حمايت كند و ”ليست ملي العراقيه“ دولت را تشكيل دهد و مي‌شود قدرت را بين مالكي و علاوي تقسيم كرد و يا طرف سومي را انتخاب نمود كه عهده‌دار منصب نخست وزيري گردد. ولي جوبايدن معاون رئيس‌جمهور آمريكا بر حمايت ايالات متحده از تصميم مالكي براي لغو نتايج انتخابات تأكيد نمود و براي دور دوم نخست وزيري مالكي اصرار ورزيد. و روشن است كه آنها به وي به‌عنوان دوست منطقه اي و عراقي ايالات متحده نگاه مي‌كردند. فردي كه مي توانست اجازه تنظيم يك توافقنامه نظامي كه اجازه ‌دهد بعضي از نيروهاي آمريكا بعد از سال 2011 در عراق باقي بمانند، بدهد.

ولي به‌رغم فشارهاي آمريكا اعضاء ”ليست العراقيه“ باقي ماندن مالكي در دور دوم را رد كردند، ...اما ايران از اين فرصت استفاده كرد تا هژموني خود را اعمال كند و با آمريكا مانور دهد ...و بر ادامه دور دوم نخست وزيري مالكي پاي بفشارد و عدم انجام اين كار را مشروط به خروج نيروهاي آمريكا از عراق در پايان سال 2011 نمايد. و در منطقه گفتگو در رابطه با اينكه ايران چگونه ايالات متحده را از عراق بيرون كرد و چگونه آمريكا عراق را ”در يك سيني طلايي به ايران تقديم نمود“، افزايش يافت. مالكي براي تضمين منصب خود شروع به متهم كردن سني ها به دست داشتن در تروريسم نمود و آنها را از روند سياسي بيرون كرد و به قولهاي خود به رهبران عشاير سني كه وي را در جنگ بر عليه القاعده در عراق كمك كرده بودند، خيانت كرد و اهل سنت را به‌طور جمعي بازداشت نمود و از نهادهاي دموكراتيكي كه به ادامه نخست وزيري او كمك كرده بودند حمايت نمود و تظاهرات سني ها را در كشور با خشونت سركوب نمود. و تمام اينكارها در ميان سكوت كاخ سفيد صورت گرفت.

براي كسي كه وضعيت عراق را زير نظر دارد، روشن بود كه روند سياسي از هم پاشيده شده و به توصيف يكي از مقامات كاخ سفيد ”ترك“ برنداشت. و مالكي در حاكميت خود به يك مستبد تبديل و به ايران خيلي نزديك شد و اين از آنطرف فرصتي بود در جامعه عراق كه القاعده براي گسترش خود آنرا بربايد، در وسط دستگيريها و ترورهاي فرماندهان سني شوراي بيداري عراق و علاوه برآن ادامه سياسي كردن ارتش و كنار گذاشتن فرماندهاني توسط مالكي كه مظنون به اطاعت از آمريكا بودند و جايگزيني آنها با كساني كه وفاداري فردي خود به مالكي را به اثبات نموده بودند.

به‌رغم تمامي اينها وقتي كه مالكي در نوامبر2013 از كاخ سفيد ديدار نمود، رئيس‌جمهور اوباما به او خوشامد گفت و ادامه داد كه ”ما جان باختگان آمريكائي و عراقي كه جان خود را در راه ايجاد دمكراسي فعال در كشوري كه دولت آن يك ديكتاتور بود از دست دادند، گرامي مي‌داريم و ما به التزام نخست‌وزير مالكي به قدرداني از اين قربانيان به‌خاطر علاقه وي براي ساختن عراقي قوي و پيشرفته و فراگير و دموكرات ارج مي‌ نهيم. “و بعد از گذشت چند ماه از اين ديدار، ”داعش“ اعلام كرد كه بر يك سوم عراق مسلط شده و ارتش عراق فرو پاشيد. و در پايان، اگر دولت اوباما بر حمايت خود از مالكي اصرار نمي ورزيد و سياستهاي ويرانگر وي را ناديده نمي گرفت، روند دموكراتيك كاملي كه ايالات متحده آمريكا بعد از ورد به عراق پايه‌ريزي نموده بود، از هم نمي‌پاشيد و مي توانستيم شرايط را بر عليه گسترش داعش تغيير دهيم. اگر مي‌خواهيم تروريسم را شكست دهيم بايستي اشتباهات گذشته خود را بدانيم و شروع به ايجاد شرايطي كنيم كه اجازه شكست ”داعش“ را بدهد… نظامي و ايدئولوژيكي.

********************************************************

نويسنده مقاله: خانم اما اسكاي مدير… دانشگاه بين‌المللي ييل و مولف كتابThe Unraveling: High Hopes and Missed Opportunities in

Iraq " است واز سال 2003تا 2004در پست مدير هماهنگ كننده كشوري در كركوك خدمت كرده است و ازسال 2007 تا 2010مشاور سياسي ريموند ادريونو فرمانده نيروهاي آمريكايي در عراق بوده است.

http://aftabkaran.com/akhbar.php?id=27306